สอบอารมณ์ที่อ้อมน้อย
วันเสาร์ อาจารย์บุญมี  เมธางกูร มาสอบอารมณ์   ถามคนอื่นๆไป  พอมาถึงหลวงพ่อ ก็แยกรูปแยกนามให้ฟัง  อุปมาเหมือนกลางแจ้ง  เห็นเงาของตัวเองเงานั้นเป็นนาม กายเรานี้เป็นรูป  จนที่สุดอุปมาเหมือนกับ
ต้นกล้วยไม่มีแก่นสารอะไรเท่านั้นท่านพูดคำเดียวว่า  พระ เมื่อกลับมาอยู่วัด หลวงพ่อเปิดฟังวิทยุสถานียานเกราะ   อาจารย์บุญมีเอาหลวงพ่อไปประกาศโฆษณา   พระมาปฏิบัติที่นี่ ๑๐๐-๒๐๐ มีอยู่ องค์เดียว ได้ดวงตาเห็นธรรม

มาอยู่ถ้ำยายปริก

ธรรมชาติมันลอง  ฟ้าผ่า

หลวงพ่อปฏิบัติธรรมเป็นปกติ   มีสัมมาวายามะ  สัมมาสติ  สัมมาสมาธิตั้งอยู่ในอริยมรรคองค์ ๘ พอวันนั้น ได้เวลาปั๊บมันจะขึ้นมาเอง พอขึ้นมาแล้วดูมัน ตัวนี้แหละปัจจุบันธรรม  เอ๊ะ จิตมันแว้บ  อันนี้เรามีแต่รู้ ทำไมเราไปหลงอยู่อาการของจิต   เท่านั้นแหละ  เห็นเป็นอาการของจิตรูปนาม ปัจจุบันธรรมมันหลุดจากหัวใจลงไปอีก ตัวลอยเลย สุขอะไรไม่เท่ากับสุขที่สังขารขันธ์ไม่ปรุงแต่ง แล้วต่อมาก็เป็นปกติ  นี่แหละมันจับไอ้ตัวคิดนึกปรุงแต่งขึ้นมาทันปัจจุบันเหมือนหมาไล่เนื้อ เขาเรียกยกจิตขึ้นสู่ไตรลักษณ์งับหลุด ดับตัวสังขารขันธ์ขันธ์หลุด ต่อมาเดือนกว่าๆ ก็อยู่ในถ้ำ นี่มันจะฟูขึ้นมาอีก หลวงพ่อก็จับมาพิจารณาด้วยปัญญาโดยโยนิโสมนสิการ เอ๊ะ ไอ้ความปรุงแต่งมันเอามาพิจารณา ก็เหมือนเราหยิบของมาดูมาชมมาพิเคราะห์อะไรต่างๆ  พิจารณา ไอ้ตัวคิดตัวนึกตัวปรุงแต่งนี้เองเป็นตัวสมมติบัญญัติ เป็นโน่น เป็นนี่ เป็นตัว เป็นตนเป็นเราเป็นเขา เป็นของกูตัวกูอะไรต่างๆ นานาเมื่อรู้อย่างนี้อีก  ทีนี้มันก็หายไป ทีนี้จิตก็จะว่างโล่งเบาสบาย  ไม่ได้ไปคิดไปนึกอะไรนิ่งเฉย มีสติสัมปชัญญะอยู่อย่างนั้นเป็นปกติ  ทีนี้ก็มีสติ-สัมปชัญญะพิจารณาดูทางอายตนะต่างๆ  เห็นความเกิดดับของสภาวธรรมต่างๆ   มันจะเข้ามาจับอายตนะแล้ว  เริ่มอายตนะ  จิตนี่ว่างโปร่ง  แล้วรู้ความจริงแค่ปัสสาวะก็มีรูปกับนาม กลืนน้ำลายก็รูปนามกระทั่งตด อุจจาระ กระทั่งอะไรก็แล้วแต่ เห็นในกายเรานี้นะทุกอย่าง  เมื่อ รูป เสียง กลิ่น รสสัมผัส กระทบตาหูจมูกลิ้นกาย  มันก็ไปสู่ที่จิต   จึงว่ากามคุณ ๕  นี้เป็นของที่หลอกลวงไม่เที่ยง ทีนี้ภายนอกมันก็เข้ามาอยู่ที่จิต  จึงมาพิจารณาไอ้ตัวจิตเป็นหนึ่ง  เอกัคคตา  กลายมาเป็นสมาธิไป  แปรสภาพไป  มาเป็นตัวสมาธิ  เสื่อมจากจิตมาเป็นสมาธิ   แล้วปัญญาจะเข้าไปดู  สอดส่องอยู่ตลอดเวลา   เขาเรียกโยนิโสมนสิการ  ละเอียดถี่ยิบเลย   กายมันก็สมมติบัญญัติ  เมื่อเป็นสมาธิแล้ว   ทีนี้จิตมันจะว่างเปล่า   ไม่ได้ปรุงแต่งอะไรมันก็อยู่ในอารมณ์ความว่าง......